Klient wchodzi do salonu samochodowego. Chce kupić auto za 45 000 zł i zapłacić gotówką. Dziś sprzedawca przyjmie te pieniądze bez problemu. Od 10 lipca 2027 r. taka transakcja stanie się niemożliwa. Wszystko przez unijne rozporządzenie AMLR, które wprowadza jednolite progi kwotowe w całej UE. Firmom został równo rok na przygotowanie.
W tym artykule wyjaśniamy, jakie limity wprowadza rozporządzenie AMLR (2024/1624). Pokazujemy, które branże odczują zmiany najmocniej. Podpowiadamy też, jak przygotować procedury identyfikacji klienta, zanim zrobi to za Ciebie regulator.
1. Czym jest rozporządzenie AMLR i dlaczego nie trzeba go wdrażać ustawą?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z 31 maja 2024 r. to serce unijnego pakietu AML. Pakiet obejmuje ponadto VI Dyrektywę AML (2024/1640) oraz rozporządzenie 2024/1620 ustanawiające urząd AMLA. Nowy europejski nadzorca z siedzibą we Frankfurcie działa operacyjnie od lipca 2025 r.
Kluczowa różnica względem dotychczasowych regulacji tkwi w formie prawnej. Poprzednie przepisy AML opierały się na dyrektywach, które każde państwo wdrażało własną ustawą. W efekcie powstało 27 różnych systemów p a przestępcy chętnie wykorzystywali luki między nimi.
AMLR działa inaczej. Jako rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Polska nie musi więc uchwalać ustawy implementującej. Od 10 lipca 2027 r. te same przepisy zwiążą przedsiębiorcę w Krakowie, Lizbonie i Helsinkach.
⚖️ Komentarz prawny Kancelaria IT
Bezpośrednie stosowanie rozporządzenia nie oznacza, że polska ustawa AML z 2018 r. zniknie bez śladu. Krajowe przepisy będą musiały zostać dostosowane — m.in. w zakresie kompetencji GIIF, rejestru beneficjentów rzeczywistych (CRBR) oraz sankcji. Przedsiębiorcy powinni zatem śledzić równolegle dwa procesy: kalendarz unijny i krajowe prace legislacyjne. Sam obowiązek stosowania progów z AMLR powstanie jednak niezależnie od tempa polskiego ustawodawcy.
2. Limit 10 000 EUR – koniec dużych płatności gotówkowych
Najgłośniejsza zmiana kryje się w art. 80 rozporządzenia. Osoby prowadzące handel towarami lub świadczące usługi będą mogły przyjmować i dokonywać płatności gotówkowych wyłącznie do kwoty 10 000 EUR. Limit obejmie zarówno jedną operację, jak i kilka operacji pozornie ze sobą powiązanych. Sztuczne dzielenie płatności nie pomoże.
Co istotne, ograniczenie dotyczy transakcji B2B oraz B2C. Po raz pierwszy limit gotówkowy obejmie więc także konsumentów kupujących u przedsiębiorców. Prywatne transakcje między osobami fizycznymi, które nie działają zawodowo, pozostaną natomiast poza zakresem regulacji.
A co z polskim limitem 15 000 zł w relacjach B2B? Państwa członkowskie mogą utrzymać lub wprowadzić niższe progi krajowe. Polska ma zatem wybór: zachować obecne, bardziej restrykcyjne zasady albo je poluzować. W Sejmie trwają zresztą prace nad podniesieniem krajowego limitu do 25 000 zł. Ostateczny kształt polskich przepisów nie jest więc jeszcze przesądzony.
📌 Rekomendacja praktyczna
Jeśli Twoja firma przyjmuje płatności gotówkowe, już dziś przeanalizuj strukturę transakcji z ostatnich 12 miesięcy. Sprawdź, ile z nich przekraczało równowartość 10 000 EUR oraz 3 000 EUR. Ten prosty audyt pokaże skalę zmian, jakie czekają Twoje procesy sprzedażowe — i pozwoli oszacować koszty wdrożenia procedur identyfikacji.
3. Próg 3 000 EUR – identyfikacja klienta przy płatności gotówką
Drugi próg jest mniej znany, ale w praktyce dotknie znacznie więcej transakcji. Już od 3 000 EUR sprzedawca będzie musiał zidentyfikować klienta płacącego gotówką. Obowiązek powstanie nawet wtedy, gdy cała transakcja mieści się w limicie 10 000 EUR.
Co to oznacza przy ladzie? Klient kupujący za gotówkę zegarek lub biżuterię o wartości ok. 13 000 zł okaże dokument tożsamości. Sprzedawca natomiast spisze jego dane i zachowa je zgodnie z wymogami rozporządzenia. Anonimowe zakupy powyżej tej kwoty przejdą do historii.
4. Pozostałe progi kwotowe – krypto, hazard i transakcje okazjonalne
Rozporządzenie różnicuje progi w zależności od poziomu ryzyka danej branży. Poniżej zestawienie najważniejszych wartości.
| Próg | Kogo dotyczy | Obowiązek |
|---|---|---|
| 10 000 EUR | Handel i usługi (B2B i B2C) | Zakaz płatności gotówkowych powyżej limitu |
| 10 000 EUR | Podmioty zobowiązane — transakcja okazjonalna | Pełna należyta staranność niezależnie od formy płatności (obniżka z 15 000 EUR) |
| 3 000 EUR | Sprzedawcy przyjmujący gotówkę | Identyfikacja płatnika przy transakcji gotówkowej |
| 2 000 EUR | Usługi hazardowe | Środki należytej staranności przy wypłacie wygranych lub obstawianiu zakładów |
| 1 000 EUR | Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów (CASP) | Weryfikacja tożsamości klienta przy transakcji okazjonalnej |
Warto zatrzymać się przy kryptoaktywach. Próg 1 000 EUR jest najniższy w całym rozporządzeniu – to jasny sygnał, jak unijny ustawodawca ocenia ryzyko tego sektora. Giełdy i dostawcy portfeli już dziś podlegają zresztą rozporządzeniu MiCA oraz tzw. Travel Rule. AMLR domyka ten system od strony przeciwdziałania praniu pieniędzy.
Branża hazardowa otrzymała natomiast próg 2 000 EUR. Kasyna i bukmacherzy zastosują środki należytej staranności przy wypłacie wygranych lub przyjmowaniu zakładów od tej kwoty.
⚖️ Komentarz prawny Kancelaria IT
Szczególną uwagę należy zwrócić na obniżenie progu transakcji okazjonalnej z 15 000 EUR do 10 000 EUR. Pełna weryfikacja klienta – obejmująca m.in. dane identyfikacyjne takie jak PESEL, NIP czy numer rachunku – będzie wymagana niezależnie od formy płatności. Gotówka, przelew i karta zostaną potraktowane tak samo. W praktyce zmiana dotknie przede wszystkim dealerów samochodowych, sprzedawców dóbr luksusowych, galerie sztuki i domy aukcyjne, które dołączają do katalogu podmiotów zobowiązanych.
5. Nowe branże na liście podmiotów zobowiązanych
AMLR znacząco rozszerza katalog podmiotów zobowiązanych. Obowiązki znane dotąd głównie bankom obejmą od 2027 r. również:
- Sprzedawców dóbr luksusowych – m.in. jubilerów, sprzedawców zegarków, dealerów samochodowych.
- Rynek sztuki – galerie, domy aukcyjne oraz niezależnych pośredników.
- Dostawców usług w zakresie kryptoaktywów (CASP) – giełdy, kantory krypto i dostawców portfeli.
- Platformy crowdfundingowe oraz firmy pożyczkowe działające poza sektorem bankowym.
- Profesjonalne kluby piłkarskie i agentów piłkarskich – z ważnym zastrzeżeniem opisanym niżej.
Sektor piłkarski otrzymał wydłużony termin. Kluby i agenci zaczną stosować przepisy dopiero od 10 lipca 2029 r., dwa lata później niż pozostałe branże. To jednak wyjątek, nie reguła. Wszyscy pozostali muszą być gotowi na lipiec 2027 r.
6. Beneficjent rzeczywisty – próg 25% w całej UE
Rozporządzenie ujednolica także definicję beneficjenta rzeczywistego. Za beneficjenta zostanie uznana osoba posiadająca co najmniej 25% udziałów, akcji lub praw głosu. Dotychczas polska ustawa mówiła o „więcej niż 25%”. Różnica wydaje się kosmetyczna, ale ma realne skutki. Wspólnik z równym pakietem 25% wejdzie teraz do definicji.
Ponadto Komisja Europejska otrzymała istotne uprawnienie. Dla podmiotów z sektorów wysokiego ryzyka będzie mogła obniżyć próg do 15% w drodze aktu delegowanego. Struktury właścicielskie firm z branż wrażliwych trafią więc pod jeszcze dokładniejszą lupę.
📌 Rekomendacja praktyczna
Spółki z udziałowcami posiadającymi dokładnie 25% udziałów powinny zweryfikować swoje zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych. Warto przeprowadzić przegląd struktury właścicielskiej z wyprzedzeniem — zwłaszcza w grupach kapitałowych i strukturach wielopoziomowych, gdzie ustalenie beneficjenta bywa złożone. Błędne dane w rejestrze beneficjentów to ryzyko dotkliwych kar finansowych.
7. Jak przygotować firmę? Checklista na najbliższy rok
Rok to pozornie dużo czasu. W praktyce wdrożenie procedur AML wymaga jednak decyzji zakupowych, szkoleń i testów. Dlatego warto działać etapami.
Krok 1 – diagnoza (już teraz):
- Sprawdź, czy Twoja firma znajdzie się w katalogu podmiotów zobowiązanych z art. 3 AMLR.
- Przeanalizuj strukturę transakcji pod kątem progów 1 000 / 2 000 / 3 000 / 10 000 EUR.
- Zweryfikuj aktualność zgłoszeń beneficjentów rzeczywistych w CRBR.
Krok 2 – procedury (do końca 2026 r.):
- Opracuj lub zaktualizuj wewnętrzną procedurę AML wraz z oceną ryzyka.
- Przygotuj proces identyfikacji i weryfikacji klienta dostosowany do nowych progów.
- Wyznacz osobę odpowiedzialną za zgodność z przepisami AML.
Krok 3 – wdrożenie i testy (pierwsza połowa 2027 r.):
- Przeszkol zespół sprzedaży i obsługi klienta z nowych obowiązków.
- Przetestuj procesy na rzeczywistych scenariuszach transakcji.
- Śledź wytyczne AMLA oraz krajowe przepisy dostosowujące, mogą doprecyzować szczegóły techniczne.
Co zabrać z tej analizy
Podsumowując, rozporządzenie AMLR to największa reforma przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy od lat. Nowe progi kwotowe zmienią codzienność wielu firm, nie tylko instytucji finansowych. Czas na przygotowanie jest ograniczony, a przepisy zaczną obowiązywać bez okresu przejściowego.
Trzy zasady, które warto zapamiętać:
- Od 10 lipca 2027 r. AMLR obowiązuje bezpośrednio, bez polskiej ustawy wdrażającej i bez taryfy ulgowej.
- Kluczowe progi to 10 000 EUR (limit gotówki i pełna weryfikacja), 3 000 EUR (identyfikacja przy gotówce), 2 000 EUR (hazard) oraz 1 000 EUR (kryptoaktywa).
- Katalog podmiotów zobowiązanych rośnie. Dobra luksusowe, sztuka, krypto i sport muszą zbudować procedury AML praktycznie od zera.
Podstawy prawne: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (w szczególności art. 3, 19, 51–52, 80 i 90); dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1640 z dnia 31 maja 2024 r.; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1620 z dnia 31 maja 2024 r. ustanawiające Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA); ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 644 z późn. zm.).
Igor Sumara
Adwokat, Kancelaria IT
Specjalizacja: prawo e-commerce, ochrona konsumentów, NIS2, AI Act, RODO
Nie wiesz, czy Twoja firma podlega nowym obowiązkom AML?
Kancelaria IT oferuje audyt zgodności z rozporządzeniem AMLR, opracowanie wewnętrznych procedur AML oraz szkolenia dla zespołów sprzedaży i compliance. Pomagamy firmom z branż wrażliwych – od dóbr luksusowych po kryptoaktywa – przygotować się na lipiec 2027 r.
Artykuł ma charakter informacyjny. Nie stanowi porady prawnej w rozumieniu przepisów o świadczeniu pomocy prawnej. W celu uzyskania porady prawnej w konkretnej sprawie zapraszamy do kontaktu: kancelaria-it.pl
